“Karibu mwanafunzi na mwalimu wa Darasa la Saba! Je, unajiandaa kwa mtihani wa Taifa (PSLE) na unatafuta maswali bora ya mada ya Chimbuko la Binadamu? Tanzania inajulikana duniani kote kama ‘The Cradle of Mankind’ kutokana na ugunduzi wa ajabu katika Bonde la Olduvai na Nyayo za Laetoli.
Katika makala hii, tumekuandalia jaribio maalumu la Maarifa ya Jamii lenye sehemu A, B, na D ili kukusaidia kuelewa asili ya mwanadamu, ugunduzi wa Mary Leakey, na mabadiliko ya zana za mawe. Jaribio hili limezingatia mtaala mpya na lina majibu yake mwishoni ili kukuwezesha kujisahihisha na kuongeza ufaulu wako.”
JARIBIO LA MAARIFA YA JAMII: DARASA LA VII
Mada: Chimbuko la Binadamu (The Cradle of Mankind)
Muda: Saa 1:00
SEHEMU A: MASWALI YA KUCHAGUA (Alama 15)
- Ni nchi gani inayosifika duniani kama “Chimbuko la Binadamu”?
(A) Kenya (B) Ethiopia (C) Tanzania (D) Uganda [ ]
- Fuvu la kiumbe wa kale aliyeitwa Zinjanthropus liligunduliwa katika bonde gani?
(A) Bonde la Ufa (B) Bonde la Olduvai (C) Bonde la Kilombero (D) Bonde la Nile [ ]
- Mtafiti gani maarufu aligundua fuvu la Zinjanthropus mnamo mwaka 1959?
(A) Louis Leakey (B) Mary Leakey (C) Charles Darwin (D) David Livingstone [ ]
- Nyayo za kale za binadamu zinazopatikana eneo la Laetoli zina umri wa takriban miaka mingapi?
(A) Milioni 1.75 (B) Milioni 2.0 (C) Milioni 3.6 (D) Milioni 5.0 [ ]
- Ugunduzi wa nyayo za Laetoli ulithibitisha kuwa binadamu wa kale:
(A) Alijua biashara (B) Alianza kutembea kwa miguu miwili (C) Alikuwa na akili nyingi (D) Alijua kupika [ ]
- Zana za kwanza za mawe zilizogunduliwa Olduvai zinaitwa:
(A) Zana za Chuma (B) Zana za Acheulean (C) Zana za Oldowan (D) Zana za Kisasa [ ]
- Ni mkoa gani nchini Tanzania ambako maeneo ya Olduvai na Laetoli yanapatikana?
(A) Kilimanjaro (B) Manyara (C) Arusha (D) Dodoma [ ]
- Homo habilis anajulikana kama “Mtu mwenye ujuzi” kwa sababu:
(A) Alikuwa mrefu sana (B) Alijua kutumia zana za mawe (C) Alijua kuandika (D) Alikuwa na nguvu [ ]
- Ni tukio gani la kiasili lililosaidia kuhifadhi nyayo za Laetoli zisiharibike?
(A) Mafuriko (B) Tetemeko la ardhi (C) Majivu ya Volkano (D) Upepo mkali [ ]
- Shirika gani la kimataifa linalolinda maeneo haya kama Urithi wa Dunia?
(A) WHO (B) UNESCO (C) UNICEF (D) FAO [ ]
- Jina jingine la kiumbe Zinjanthropus boisei ni:
(A) Mtu wa kwanza (B) Zinj (C) Sokwe mtu (D) Mtu wa kale [ ]
- Louis na Mary Leakey walifanya utafiti kwa takriban miaka mingapi kabla ya kupata fuvu la Zinj?
(A) Miaka 5 (B) Miaka 10 (C) Miaka 30 (D) Miaka 50 [ ]
- Homo erectus anasifika kwa kuwa kiumbe wa kwanza:
(A) Kuruka hewani (B) Kuhama kutoka Afrika (C) Kulima mashamba (D) Jenga ghorofa [ ]
- Bonde la Olduvai liko ndani ya mamlaka ya hifadhi gani?
(A) Serengeti (B) Ngorongoro (C) Tarangire (D) Manyara [ ]
- Kwa nini Afrika inaitwa chimbuko la binadamu?
(A) Ina watu wengi (B) Mabaki ya kale zaidi yalipatikana hapa (C) Ina wanyama (D) Ina joto [ ]
SEHEMU B: KUOANISHA (Alama 5)
| Sehemu X | Sehemu Y | Jibu |
| 16. Mahali zilipopatikana nyayo za kale | A. Louis Leakey | 16. ____ |
| 17. Mume wa Mary Leakey | B. Zana za Oldowan | 17. ____ |
| 18. Zana rahisi za kuchongea | C. Laetoli | 18. ____ |
| 19. Mwaka wa ugunduzi wa Zinj | D. 1959 | 19. ____ |
| 20. Aliyetembea kwa miguu miwili | E. Bipedalism | 20. ____ |
SEHEMU C: MAELEZO MAFUPI (Alama 5)
- Taja faida mbili za nchi ya Tanzania kuwa na maeneo ya kihistoria kama Olduvai Gorge.
- Eleza kwa nini zana za mawe zilikuwa muhimu kwa maisha ya binadamu wa kale.
- Ni kwa nini Mary Leakey anachukuliwa kuwa shujaa katika historia ya Tanzania?
- Taja mambo mawili yaliyosaidia mabaki ya kale kuhifadhiwa nchini Tanzania kwa miaka mamilioni.
- Unadhani ni kwa nini wanafunzi wanapaswa kujifunza kuhusu “Chimbuko la Binadamu”?
MWONGOZO WA USAHIHISHAJI (MARKING SCHEME)
SEHEMU A: 1-C, 2-B, 3-B, 4-C, 5-B, 6-C, 7-C, 8-B, 9-C, 10-B, 11-B, 12-C, 13-B, 14-B, 15-B.
SEHEMU B: 16-C, 17-A, 18-B, 19-D, 20-E.
SEHEMU C (Majibu ya Mfano):
21. (i) Kuingiza fedha za kigeni kupitia utalii. (ii) Kutoa elimu na utafiti kuhusu asili ya binadamu.
22. Zana zilimsaidia binadamu wa kale kuwinda wanyama kwa ajili ya chakula na kujilinda na hatari.
23. Alivumbua mabaki muhimu (Zinj na Nyayo za Laetoli) yaliyoithibitishia dunia kuwa asili ya binadamu ni Tanzania/Afrika.
24. (i) Majivu ya Volkano. (ii) Mazingira ya Bonde la Ufa.
25. Ili kujenga uzalendo, kujua asili yao, na kuelewa maendeleo ya sayansi na teknolojia.
“Pata maswali na majibu kama haya kila siku. Jiandikishe (Subscribe) sasa! usipitwa na nukuu au maswali na majibu yanayowekwa kila siku”
“Elimu ni huba, share na mwenzako! Sambaza makala hii kwenye makundi ya WhatsApp ya darasa au kwa rafiki yako ili sote tufaulu kwa pamoja.”
RUDI KWENYE NUKUU/NOTES BONYEZA LINK HIYO
Maajabu ya Olduvai na Laetoli: Fahamu Chimbuko la Binadamu – Maarifa ya Jamii VII
Discover more from Masomo Yetu
Subscribe to get the latest posts sent to your email.